ترخیص بار امری است تخصصی و پیچیده، آن‌قدر که شرکت‌های بزرگ برای امر ترخیص کالا از گمرکات مختلف نیروی ویژه استخدام می‌کنند. در بسیاری موارد نیز، شرکت‌های وارداتی/صادراتی برای پیشبرد اهداف خود یک شرکت بازرگانی را به صورت پیمانکار مامور اجرای عملیات ترخیص می‌سازند. در این نوشته اما، فرایند ترخیص به صورت عامیانه، ساده و در عین حال دقیق تشریح شده است. در نتیجه، اگر کسب و کار شما به گونه‌ای است که با امر واردات، صادرات و ترخیص بار گره خورده، همراهی ما در سطرهای پیش رو خالی از لطف نخواهد بود.

در این نوشته روند کلی ترخیص بار از گمرکات کشور تشریح شده است.

مقدمه؛ آشنایی مقدماتی با فرایند ترخیص بار

همانطور که می‌دانید هر کشوری پیش از خروج و ورود بار از/به مرزها مجموعه اقداماتی کنترلی انجام می‌دهد. گاهی به طور کلی یک بار اجازه ورود و خروج ندارد، گاهی یک بار تنها از گمرکی خاص تردد می‌کند و گاهی پروسه جابه‌جایی و انتقال بار مستلزم اخذ طیف وسیعی مجوز است. اگر یک مجوز، سند یا برگه وجود نداشته باشد و یا گمرک اشتباهی برای انتقال صادرات و واردات انتخاب شود، تمامی فرایند ترخیص بار به مشکل می‌خورد. به همین خاطر، در این نوشته فرایند ترخیص بار را به زبان ساده به صورت مرحله به مرحله تشریح می‌کنیم.

جایگاه ترخیص بار کجاست؟

یک شرکت یا مدیر بازرگانی به طور کلی پنج وظیفه دارد:

  • قرارداد، مذاکره و پیش قراردادهای تجاری را پیش می‌برد؛
  • امور تبلیغاتی، مارکتینگ و بازاریابی را انجام می‌دهد؛
  • حمل و نقل بار را مدیریت می‌کند؛
  • تشریفات گمرکی و فرایند ترخیص بار را اجرا می‌کند؛
  • در آخر، با ارتباط را به شکل دلخواه با مشتری حفظ می‌کند.

در نتیجه، می‌توان اینگونه گفت که حیات و ممات تمامی فعالیت‌های بازرگانی در گرو پیشبرد صحیح عملیات و تشریفات گمرکی است.

شناخت دقیق فرایند ترخیص بار

مراحل ترخیص بار بسته به کشور و گمرک تفاوت دارد. اما روند عمومی و کلی کار شامل بندهای زیر می‌شود:

  1. معرفی یا اظهار کالا به سازمانهای مربوطه (به عنوان مثال پیش از رسیدن بار به گمرک باید اطلاع دهید که فلان قطعه صنعتی را از بهمان کشور خریداری کرده‌اید)؛
  2. اظهار کالا یا شناساندن دقیق بار به مراجع (پس از موافقت اولیه و مجاز شناخته شدن بار، حالا زمان اعلام دقیق شرایط کیفی و کمی است)؛
  3. ارزیابی و نظارت بر بار اعلام شده (تطابق و صحت بار با داده‌ و اطلاعات اعلام شده)؛
  4. در نهایت ترخیص و اجرای اقدامات پس از ترخیص (در بسیاری موارد پس از ترخیص نیز باید مجموعه اطلاعاتی به نهادهای مرتبط با بار نیز منتقل شود).

 فرایند ترخیص بار به صورت کلی از تمامی گمرکات، مراحل بالا را در بردارد. اما همانطور که اشاره شد، چند و چون و حدود و قصور بسته به قوانین خاص منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای تغییر می‌کند.

آشنایی بیشتر با هر مرحله از فرایند ترخیص بار

پیش از هر چیز باید توجه داشت که بر مبنای قوانین داخلی، ما سه نوع بار داریم. بار مجاز، بار مشروط و بار ممنوع. تکلیف بارهای مجاز و ممنوع که مشخص است و روند ترخیص آن‌ها به طور دقیق مراحل بالا را دنبال می‌کند. اما برای بارهای مشروط که نیاز به صدور پروانه دارند (به عنوان مثال کالایی که مشابه داخلی دارد و ورود آن ماده تبصره دارد و غیره) کمی شاخه و زیرشاخه به مراحل یک و دو اضافه می‌شود. همچنین، گاهی واردکننده دوست دارد از یک امکان ویژه استفاده کند (به عنوان مثال گاهی میتوان برای راه‌اندازی خط تولید، بدون پرداخت حق گمرک دستگاههای صنعتی را وارد کرد)، در این صورت نیز کمی جزئیات تخصصی به مراحل اضافه می‌شوند‌ که در این مقاله مجال پرداخت به آن‌ها وجود ندارد.

سپردن فرایند ترخیص بار به شرکت‌های بازرگانی

به دلیل وقت‌گیر بودن پروسه ترخیص و ساختار بروکراتیک اداری، در بسیاری موارد سپردن تمامی فرایند ترخیص بار به شرکت‌های بازرگانی انتخاب بهینه‌ای است. به خصوص برای مجموعه‌هایی که به صورت فشرده کار می‌کنند و مجال حضور در گمرکات داخلی و خارجی را ندارند. در این شرایط، مجموعه‌ای که به ریزه‌کاری‌های قانونی اشراف داشته باشد و علاوه بر این، با کارکنان گمرکات مختلف آشنایی ایجاد کرده باشد، میتواند با کمترین هزینه، در بهترین شرایط نسبت به ترخیص بار از گمرک اقدام کند.

اگر به این سرویس علاقه داشتید، خوشحال می‌شویم از کانال‌های ارتباطی زیر با ما ارتباط بگیرید.